Với phạm vi quy hoạch trải rộng qua nhiều địa bàn, Hà Nội phải giải quyết đồng thời bài toán thu hồi đất, bồi thường, bố trí nơi ở mới và bảo đảm sinh kế cho những hộ gia đình chịu ảnh hưởng của dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Theo phương án đang được nghiên cứu, thành phố dự kiến dành khoảng 265ha đất cho mục đích tái định cư. Nguồn quỹ này được phân bổ tại nhiều địa phương, kết hợp với các khu đô thị đa mục tiêu có khả năng tiếp nhận lượng dân cư lớn. Cách làm này nhằm hạn chế tình trạng tập trung quá đông người vào một khu vực, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp tục sinh sống gần địa bàn cũ.

Việc bố trí nguồn cung tại nhiều khu vực cho thấy Hà Nội không chỉ dựa vào quỹ đất hiện hữu mà còn chủ động hình thành những khu dân cư mới để đáp ứng nhu cầu phát sinh. Đây cũng là cơ sở để giải quyết tình trạng thiếu đất tái định cư tại một số địa bàn như Thiên Lộc, Phú Thượng, Hồng Hà, Bồ Đề và Long Biên.

Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng cần rất nhiều đất TĐC.

Một trong những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án là phương án giải quyết quyền lợi cho các hộ dân bị thu hồi đất. Hà Nội dự kiến áp dụng những cơ chế đặc thù theo Luật Thủ đô năm 2026, các nghị quyết của Quốc hội và quy định riêng của thành phố.

Đáng chú ý, mức bồi thường bằng tiền đối với những trường hợp đất ở, đất nông nghiệp và đất phi nông nghiệp đáp ứng điều kiện pháp lý có thể được áp dụng bằng 2 lần mức quy định. Phạm vi xem xét bao gồm cả một số trường hợp sử dụng đất ổn định, có giấy tờ hợp lệ hoặc đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận theo quy định.

Ngoài giá trị quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất, nhà cửa, công trình xây dựng, cây trồng và vật nuôi cũng được xem xét bồi thường. Người dân đủ điều kiện còn được hỗ trợ ổn định đời sống, duy trì sản xuất kinh doanh, di chuyển tài sản và chuyển đổi nghề nghiệp. Riêng chính sách hỗ trợ đào tạo nghề, tìm kiếm việc làm được xác định bằng 5 lần giá đất nông nghiệp đối với các trường hợp thuộc diện áp dụng.

Một nguyên tắc đáng chú ý là nơi ở tái định cư phải được chuẩn bị trước khi ban hành quyết định thu hồi đất. Những hộ có nhiều thế hệ cùng sinh sống, đáp ứng điều kiện tách hộ, có thể được xem xét bổ sung suất tái định cư. Trường hợp người dân không đủ điều kiện bồi thường về đất nhưng không còn nơi ở nào khác trên địa bàn cũng có thể được xem xét bố trí chỗ ở mới.

Cách tiếp cận này nhằm giảm thiểu xáo trộn đời sống sau di dời, đồng thời tạo sự đồng thuận trong quá trình giải phóng mặt bằng. Bên cạnh giá trị bồi thường, khả năng tiếp cận trường học, bệnh viện, giao thông và việc làm tại nơi ở mới cũng là những yếu tố cần được bảo đảm.

Về định hướng phát triển, khu vực ven sông Hồng được nghiên cứu theo mô hình ưu tiên công viên sinh thái, không gian công cộng, công trình văn hóa và thể thao. Các hạng mục giao thông, chỉnh trang bờ sông và xây dựng hạ tầng phải phù hợp với đặc điểm địa hình bãi sông, không làm suy giảm khả năng tiêu thoát nước.

Những giải pháp như điều chỉnh cao độ nền, nạo vét một số khu vực gần lòng sông và tổ chức không gian theo nhiều cấp đang được xem xét. Đặc biệt, yêu cầu bảo đảm an toàn đê điều và khả năng thoát lũ theo kịch bản lũ có tần suất 500 năm phải được tuân thủ. Thành phố cũng nghiên cứu phương án xây dựng các đập trên sông nhằm duy trì mực nước mùa khô nhưng vẫn bảo đảm khả năng mở hoàn toàn khi mùa lũ đến.

Có thể thấy, dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng đang đặt ra một chương trình tái tổ chức không gian đô thị có quy mô lớn, trong đó tái định cư là một cấu phần quan trọng. Việc chuẩn bị quỹ đất, phát triển các khu nhà ở mới và hoàn thiện chính sách bồi thường sẽ quyết định đáng kể đến tiến độ triển khai, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của cộng đồng dân cư ven sông trong tương lai.

Tham khảo thêm tại: https://thanhnien.vn/du-an-truc-dai-lo-song-hong-du-kien-bo-tri-265-ha-dat-tai-dinh-cu-185260907093106169.htm